نظرات

دردهای ناشی از باد شکم

نام انگلیسی:Gas and gas pain

سوء هاضمه

    1. سوء هاضمه يک بیماری جهاز هاضمه است که مشخصه آن درد و ناراحتي مزمن و راجعه در ناحيه بالاي شکم و نزديک به دنده ها، احساس پری شکم وسیری زودرس گفته مي شود. اين بیماری مي تواند به علل شناخته شده­ای مثل سبک زندگي و رژيم غذايي فرد، داروهايي که مصرف مي کند، بيماري ها و ... ربط داشته باشد. اما در خيلي از موارد علت بروز اين مشکل نا معلوم است.

    بيشترين علائمي که بيماران دچار سوء هاضمه را آزار مي­دهد درد معده، احساس درد يا ناراحتي در ناحيه شکم، نفخ و احساس پر شدن حجم معده با اولين لقمه­هاي غذا مي­باشد، همچنين برخي از افراد از مشکلاتي نظير تهوع، استفراغ و کاهش اشتها و وزن رنج مي­برند.

    اگر استفراغ همراه با رگه­ های خون باشد و يا به نحوي باشد که به صورت مداوم بيمار را اذيت کند و يا بيمار هيچ اشتهايي براي صرف غذا نداشته باشد و دچار کاهش وزن شديد شود و يا اگر کارکرد روده به صورت خون آلود يا به رنگ تيره باشد و اگر درد يا ناراحتي همراه با تورم شکمي باشد، حتماً بايد به پزشک مراجعه شود.

    علل سوء هاضمه

    -         مشکلات مربوط به اعصاب و حرکات دستگاه گوارش: پروسه هضم غذا شامل يک سري از حرکات منظم و پشت سر هم عضلات دستگاه گوارش به واسطه اعصاب جدار آن مي­باشد. مشکلات اين سيستم مي­تواند باعث تهوع، استفراغ، نفخ، احساس سيري و پري سريع معده و همچنين تخلیه تاخیری معده گردد.

    -         درد به واسطه حساس شدن: به طور طبيعي معده پس از صرف غذا اندکي کشيده مي­شود تا بتواند حجم کافي از غذا را در خود نگه دارد، برخي از افراد به اين امر حساس هستند و اين کشش باعث بروز درد در آنها مي­شود که علت اين امر دقيقاً شناخته شده نيست. باکتري هليکوباکتر پيلوري عامل عفوني است که مي­تواند باعث التهاب و زخم در معده شود. احتمالاً ارتباطي ميان وجود هيلکوباکتر پيلوري و بروز سوء هاضمه وجود دارد هرچند تمام افرادي که به هليکوباکتر مبتلا هستند لزوماً سوء هاضمه ندارند.

    تشخیص

    •  احساس درد يا نارحتي معده در زمان گرسنگي
    •  تشديد درد زمانيکه نقاط خاصي از شکم را فشار مي­دهيد
    • سابقه مصرف طولاني مدت مسکن­ها و سابقه زخم معده
    • سوزش سر دل
    •  وجود درد روده در قسمت راست و وسط شکم که اين درد مي­تواند به قسمت پشت و بين شانه­ها هم برسد و مي­تواند به همراه تهوع، تورم و احساس خستگي باشد.
    • بروز تغييرات در حرکات روده (بروز اسهال يا يبوست)
    • کاهش وزن سريع، تهوع تکرار شونده و يا بلع سخت

    اگر فرد بالاي 55 سال باشد و يا مشکلاتي نظير استفراغ تکرار شونده، کاهش وزن و سختي بلع داشته باشد احتمالاً نياز به اندوسکوپي پیدا مي­کند که به واسطه آن پزشک داخل مري، معده و قسمت فوقاني روده را بررسي مي­کند.

    درمان

    • در مرحله اول درک موقعيت و وضعيت فرد اهميت دارد و اينکه واقعاً دردي وجود دارد و فرد را اذيت مي­کند. گاهي به دلايلي نظير افسردگي، مشکلات اعصاب و روان، توهم و .... فرد احساس سوء هاضمه مي­کند که در اين صورت ابتدا بايد مشکل زمینه­ای فرد با بکار گيري داروهاي ضد افسردگي، ضد اضطراب و ساير داروهاي اعصاب و روان حل شود.
    • رژيم غذايي: رعايت برخي توصيه­هاي غذايي مي­تواند کمک شاياني به کاهش درد بيمار کند. مثلاً اجتناب از مصرف غذاهاي پرچرب، غذاهاي محرک با ادويه­هاي فراوان و همچنين افزايش تعداد وعده­ هاي غذايي از 3 وعده به 5 يا 6 وعده و کاهش حجم غذايي ورودي به معده در هر وعده غذايي مي­تواند بسيار مفيد باشد.
    • داروهاي کاهنده اسيد معده: موثرترين داروهاي اين دسته مهارکننده­هاي پمپ پروتون نظير امپرازول، لانسوپرازول، پنتوپرازول و رابپرازول هستند. داروهاي دسته بلوک کننده گیرنده هيستامين نظير رانيتيدين، فاموتيدين و سايمتيدين مي­توانند در برخي افراد موثر باشند، اما داروهاي آنتي اسيد مثل شربت منیزیم هیدروکسید يا آلومينيوم ام. جي . اس نمي­توانند در بهبود سوء هاضمه کمک کننده باشند.
    • درمان باکتری هليکوباکتر پيلوري: درمان اين مشکل با توجه به تست­هاي تشخيصي که پزشک انجام مي­دهد ميسر مي­شود.
    • داروهاي کاهنده درد: برخي از داروهاي ضد افسردگي مي­توانند در بهبود علائم کمک کننده باشند حتي اگر فرد به افسردگي مبتلا نباشد. پر کاربردترين اين داروها ضد افسردگي­ هاي 3 حلقه­ ای مي باشند. هنوز دقيقاً مشخص نيست اين داروها به چه نحوي اثر مي­ کنند اما دوزهاي پايين آنها مي­ توانند در بهبود علائم بسيار موثر باشند. اين داروها با دوزهاي بسيار پايين شروع مي­ شوند، کم کم دوز افزايش مي يابد تا اثر درماني مطلوب ديده شود اما به دوزهاي مصرفی دارو براي درمان افسردگي نمي­رسد. شايعترين عارضه اين داروها خواب آلودگي و خشکی مخاطات است.

    مسکن­ های معمول که نياز به نسخه پزشک ندارد نظير ايبوپروفن، ناپروکسن و ... مي­ توانند باعث بدتر شدن زخم­ هاي گوارشي در فرد گردند؛ زيرا يکي از عوارض شايع آن ها احساس درد و ناراحتي در معده مي باشد.

     

     

منابع: