نظرات

سو هاضمه عملکردی/عصبی

نام انگلیسی:Functional dyspepsia

اسهال مزمن چیست؟

اسهال مزمن به دفع آبکی بیش از چهارهفته اطلاق می شود. معمولا دفع به تعداد سه بار یا بیشتر در طول روز اتفاق می افتد. این بیماری علت های زیادی می تواند داشته باشد. درمان با هدف رفع علت زمینه ای، قوام یافتن مدفوع و حل مشکلات ناشی از اسهال انجام می شود.

اسهال مزمن می تواند کیفیت زندگی و سلامت شما را تحت تاثیر قرار دهد. از خفیف ترین حالت آن که باعث ناراحتی و زحمت می شود تا شدید ترین فرم آن که می تواند باعث ناتوانی و حتی تهدید حیات گردد. خوشبختانه درمان های موثری برای این بیماری وجود دارد. این مقاله بیشتر بر علت های اسهال در کشور های توسعه یافته مانند ایالات متحده، متمرکز است.

علت های اسهال مزمن

طیف وسیعی از بیماریها می توانند منجر به بروز اسهال مزمن شوند؛ برخی از متداول ترین آنها شامل سندرم روده تحریک پذیر، بیماریهای التهابی روده( مانند بیماری کرون و کولیت اولسراتیو)، سندرم های سوء هاضمه که در آن ها غذا به خوبی هضم و جذب نمی شود، و عفونت های مزمن می باشند. علت های بسیار دیگری نیز وجود دارند که کمتر شایع هستند.

• سندرم روده تحریک پذیر 

سندرم روده تحریک پذیر یکی از شایع ترین علت های اسهال مزمن است. این بیماری می تواند باعث دل درد و تغییر حرکات روده ای ( بروز اسهال، یبوست و یا هر دو) شود. گاهی این سندروم در اثر ابتلا به عفونت بروز می کند.

 

• بیماریهای التهابی روده

انواع مختلفی از بیماریهای التهابی روده وجود دارند. شایع ترین آنها بیماریهای کرون و کولیت اولسراتیو هستند. این بیماریها ممکن است در اثر حمله سیستم ایمنی به مسیر گوارشی ایجاد شوند. یکی از نشانه های ابتلا به بیماریهای التهابی روده، وجود خون در مدفوع می باشد.

 

• عفونت ها

عفونت های روده یکی از علت های ایجاد اسهال مزمن هستند. این عفونت ها در مسافران، ساکنین مناطق گرمسیر و کشورهای در حال توسعه دیده می شود. همچنین مصرف آب و غذای آلوده و شیر غیر پاستوریزه می تواند عامل ایجاد عفونت های روده ای باشد.

• اختلالات غدد درون ریز

تیروئید پرکار می تواند باعث ایجاد اسهال مزمن و کاهش وزن شود. دیابت نیز در صورتی که باعث آسیب به عصب مرتبط با مسیر گوارشی شود، می تواند اسهال مزمن ایجاد کند.

• آلرژی یا حساسیت به غذا

حساسیت به غذا می تواند باعث ایجاد اسهال مزمن شود. افراد مبتلا به سلیاک، به گلوتن موجود در آرد گندم حساسیت دارند و مصرف آن موجب اسهال و کاهش وزن در آنان می شود. افرادی که مشکل عدم تحمل لاکتوز دارند نیز به همین شکل، در صورت مصرف فرآورده های لبنی دچار اسهال و نفخ می شوند.

• داروها

داروها( هم داروهای نسخه ای و هم غیر نسخه ای)، گیاهان دارویی و مکمل های تغذیه ای ممکن است به عنوان عارضه جانبی، باعث بروز اسهال شوند. برای اینکه بدانید آیا داروهای مصرفی شما باعث ایجاد اسهال شده اند یا نه، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید. این اطلاعات ممکن است بر روی جعبه یا برگ راهنمای دارو نیز درج شده باشد.

ارزیابی اسهال مزمن

اگر شما دفع شل و یا آبکی به مدت بیش از سه یا چهار دارید، بایستی به دنبال درمان باشید. البته اگر یکی از این علائم هشدار دهنده را دارید، بایستی زودتر دست به کار شوید: اسهال خونی، تب، کمبود آب بدن، کاهش وزن و دل دردی که باعث اختلال در فعالیت های شما و یا خوردن غذا می شود.

در هنگام ملاقات با پزشک، بیان مسائلی مانند زمان شروع اسهال، تغییرات اخیر در مصرف داروها، مشکلات پزشکی و همچنین داشتن احتمالی عوارضی مانند نشت مدفوع در لباس زیر، بسیار مهم است. علاوه بر این اگر اخیرا مسافرت بوده اید یا دارویی برای اسهال خود مصرف کرده اید، پزشک خود را در جریان بگذارید.

آزمایشات

آزمایش های خون، مدفوع و ادرار، می تواند به یافتن علت اسهال کمک کند. آزمایش های تنفسی ویژه کمک میکنند تا عواملی مانند عدم تحمل لاکتوز و یا رشد بیش از حد باکتریها در روده کوچک، شناسایی شوند. اگر با این آزمایشات علت بیماری مشخص نشود، روشهای دیگر مانند عکسبرداری اشعه ایکس، کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی، به کار گرفته می شوند. در نهایت، در بسیاری از بیماران با اسهال مزمن، یک علت مشخص و قابل درمان شناسایی نمی شود. این بیماران ممکن است سندرم روده تحریک پذیر داشته باشند.

در بعضی از بیماران، پزشک قبل از انجام آزمایش های تهاجمی بیشتر، یک دوره درمان آزمایشی، تجویز می کند.

درمان اسهال مزمن

درمان اسهال مزمن با هدف درمان علت زمینه ای آن( در صورت مشخص بودن)، قوام یافتن مدفوع و بهبود مشکلات ایجاد شده در اثر اسهال، انجام می شود.

درمان علت  زمینه ای

علت زمینه ای ایجاد اسهال باید تا جای ممکن شناسایی و درمان شود. به عنوان مثال عفونت ها می توانند توسط آنتی بیوتیک ها درمان شوند. بیمارانی که مبتلا به بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو هستند، نیاز به درمان طولانی مدت و پیگیری مداوم دارند.

در بعضی موارد، درمان می تواند به سادگی حذف یک دارو یا ماده غذایی باشد.

• در بیماران با مشکل عدم تحمل لاکتوز، غذاها و نوشیدنی های حاوی لاکتوز، حذف می شوند

• سایر ترکیباتی که می دانیم می توانند باعث بروز اسهال شوند، شامل فرآورده های بدون قند تهیه شده با سوربیتول یا غذاهای تهیه شده با اولسترا( جایگزین چربی) هستند.

• بعضی داروها مانند ملین ها و ضد اسید ها نیز می توانند عامل بروز اسهال باشند.

درمان اسهال

در بعضی از افراد هدف درمان بسیار ساده است، کاهش دفع اسهالی. این شیوه اغلب در مواردی به کار میرود که هنوز آزمایشی  انجام نشده، جواب آزمایش ها نرمال بوده و یا کمکی به تشخیص نمی کند و در صورتی که علت اسهال، بیماریهای مزمن باشد.

درمان های اسهال شامل تجویز موارد زیر است:

• بیسموت

• موادی که باعث قوام یافتن مدفوع شوند مانند غذاها و مکمل های غنی از فیبر.

• داروهای ضد اسهال مانند لوپرامید و دیفنوکسیلات. اگر از لوپرامید استفاده می کنید، مراقب باشید به هیچ عنوان دوز بیشتر از تجویز پزشک مصرف ننمایید. افزایش خودسرانه دوز، می تواند باعث بروز مشکلات قلبی شود.

• اکتروتاید، در اسهال شدید ممکن است تجویز شود.

درمان آزمایشی

پزشک ممکن است پیش از انجام آزمایش های بیشتر، یک دوره درمان آزمایشی پیشنهاد کند. این شیوه می تواند باعث حذف یکسری از موارد، از لیست علت های موثر در بروز اسهال شود.

درمان های پیشنهادی می تواند شامل موارد زیر باشد:

• تجویز آنتی بیوتیک جهت درمان عفونت

• متوقف کردن مصرف دارو

• تغیر رژیم غذایی در صورت داشتن حساسیت غذایی یا مشکلات هضم بعضی مواد غذایی مانند لاکتوز

درمان مشکلات مرتبط با بروز اسهال

اسهال مزمن یا شدید می تواند مشکلات جدی و حادی برای فرد ایجاد کند، شامل از دست دادن آب بدن و سوء تغذیه. در حالی که وضعیت شما ارزیابی می شود، بایستی مطمئن شوید که مقدار کافی مایعات به بدن شما می رسد. در صورتی که مقدار کافی مایعات بنوشید، ادرار شما به رنگ زرد روشن خواهد بود.

اگر مقدار کافی مایعات ننوشید و دچار دهیدراسیون( از دست دادن آب بدن) شوید ، ممکن است جهت جبران کمبود آب و الکترولیت بدن، سرم  برای شما تجویز شود. این روش باعث درمان اسهال نمی شود، بلکه می تواند از بروز مشکلات جدی تر پیشگیری کند.

 

منبع:uptodate 

منابع: